Garbhasanskar

बा ळाचा जन्म ही आनंदाची घटना असली तरी बहुतेक वेळेला नवोदीत मातापिता गोंधळलेले असतात. घरातल्या मोठया स्त्रीयांच्या सांगण्यानुसार त्यांचे बालसंगोपन चालू असते. परंतु आताची विभक्त कुटूंब पध्दती पाहाता प्रत्येक पालकाने स्वतः संगोपनाविषयी माहिती मिळवणे आवश्यक आहे. बाळ रडत असलं की घरातली सगळी मंडळी घाबरुन जातात. बाळाच रडणं हे त्याच्या संवादाच माध्यम आहे. त्याला कदाचित भूक लागली असल्यास, झोप आली असल्यास, उकडत किंवा थंडी वाजत असल्यास, पोटात दुखत (कॉलिक पेन्स) असल्यास.. ह्यापैकी कुठल्याही कारणांसाठी रडतात. बरेचवेळा ही लहान बाळं संध्याकाळच्या वेळेला टीपेचा सूर लावतात. सवयीने पालकांना बाळाच्या रडण्यातला फरक लक्षात येतो. बाळांच हे रडणं समजावून घेतल्यास त्याला शांत करणं सोप जात . नवजात बालकाच्या जन्मापासून ते तीन महिन्यांपर्यंत बाळाच्या बरयाचश्या हालचाली ह्या ‘रिफ्लेक्सईव्ह’ असतात. परंतु बाळ साधारण तीन महिन्याचे झाले की त्याची समज अधिक वाढलेली असते. त्याच्या हनुवटीवर बोट ठेवल्यास, स्तनाचा वास किंवा स्पर्श झाल्यास बाळ आपोआप मान त्या दिशेने वळवते. वातावरणातला फरकही बाळाला कळतो. कपडे किंवा दुपटी बदलतां...

    माणसाच्या जीवनाची सुरवात तो या जगात प्रत्यक्ष जन्माला येतो त्या क्षणापासून धरली जाते . परंतु वस्तुस्थिती मात्र वेगळी आहे . जीवनाची सुरुवात जन्म होतो त्या क्षणाला त्या वेळेला होत नसून गर्भधारणेच्या क्षणाला होत असते .         शुक्राणू व स्त्रीबीज यांचे मिलन होऊन फलित झालेली पेशी ( एम्ब्रियो ) आणि   अन्य सामान्य पेशी यांच्यात खूप फरक असतो . एम्ब्रियोमध्ये स्वतःला वाढविण्याची क्षमता असते , स्वतःमध्ये बदल करण्याची क्षमता असते , थोडक्यात त्याला " जाणीव " असते आणि तो " बुद्धिमान " ही असतो . इतर पेशी पेक्षा   एम्ब्रियोला   ही विलक्षण क्षमता कशामुळे प्राप्त होते ? तर त्यामध्ये जीवन जगण्यासाठीची " जाणीव " निर्माण झालेली असते किंवा त्यात जीव - शक्ती किंवा प्राण - शक्तीची धारणा झालेली असते . हया जाणीवेमुळेच एम्ब्रियोमध्ये प्रथम पासूनच शिकण्याची क्षमता निर्माण झालेली असतेे .         गर्भामध्ये मुल असताना त्याची ...